. نمای کلی بازار آلمان برای ایران
آلمان بزرگترین اقتصاد اتحادیه اروپا و یکی از مهمترین شرکای تجاری ایران در اروپا است. با این حال، تجارت دوجانبه در سالهای اخیر تحت تأثیر تحریمها، محدودیتهای بانکی و کاهش صادرات آلمان به ایران قرار گرفته است. در سال ۲۰۲۵، حجم کل تجارت کالایی ایران و آلمان حدود ۱.۲ میلیارد یورو بود که نسبت به سال قبل حدود ۲۰ درصد کاهش نشان میدهد؛ علت اصلی این کاهش، افت ۲۵ درصدی صادرات آلمان به ایران (عمدتاً مواد شیمیایی و ماشینآلات) بود. در مقابل، صادرات ایران به آلمان در همین دوره حدود ۲۳۴ میلیون یورو بود که نسبت به سال قبل (۲۲۶ میلیون یورو) رشد حدود ۴ درصدی داشت. این عدمتقارن مهم است: در حالی که صادرات آلمان به ایران بهشدت تحت فشار تحریم و محدودیتهای بانکی است، صادرات ایران به آلمان — بهویژه در بخشهای غذایی و کشاورزی — توانسته است تا حدی رشد کند.
ترکیب صادرات ایران به آلمان نشان میدهد که این تجارت عمدتاً غیرنفتی و متمرکز بر کالاهای مصرفی و صنایع سنتی است. بر اساس آمار سال ۲۰۲۵، مواد غذایی و دام با ۱۲۲.۷ میلیون یورو (حدود ۵۲ درصد از کل صادرات ایران به آلمان) بزرگترین گروه صادراتی است و رشد ۱۴ درصدی نسبت به سال قبل داشته است. پس از آن، مواد خام غیرخوراکی (حدود ۵۰ میلیون یورو) مواد شیمیایی (حدود ۲۷ میلیون یورو) و کالاهای تولیدی طبقهبندیشده (حدود ۲۲ میلیون یورو) قرار دارند. در میان اقلام خاص، پسته (بهویژه پسته بدون پوست) بزرگترین قلم صادراتی ایران به آلمان است و پس از آن محصولات دارویی و فرش و منسوجات قرار میگیرند.
نکته کلیدی برای فعال ایرانی: بازار آلمان برای ایران «بازار مصرف» است، نه بازار سرمایهگذاری متقابل در مقیاس بزرگ. صادرات ایران به آلمان عمدتاً کالاهای غذایی، کشاورزی، دارویی و صنایع دستی را شامل میشود. صادرات آلمان به ایران (که زمانی ماشینآلات و تجهیزات صنعتی بود) به دلیل تحریمها و مشکلات بانکی بهشدت کاهش یافته است.
